Już niedługo: Jednolity Plik Kontrolny

Czym jest JPK

Jednolity Plik Kontrolny (ang. Standard Audit File-Tax – SAF-T) jest zbiorem danych, tworzonym z systemów informatycznych podmiotu gospodarczego poprzez bezpośredni eksport danych, zawierającym informacje o operacjach gospodarczych za dany okres, posiadającym ustandaryzowany układ i format (schemat XML) umożliwiający jego łatwe przetwarzanie.

Doświadczenie innych krajów UE

Wprowadzenie JPK w Polsce wzorowane było na doświadczeniach rozwiązań skutecznie wprowadzonych do systemów prawnych wielu państw UE (m.in. Austria, Belgia, Dania, Holandia, Litwa, Luxemburg, Niemcy, Słowenia, Szwecja, Portugalia, Wielka Brytania).

Struktury logiczne JPK

Opublikowany zestaw 7 struktur obejmuje najważniejsze księgi podatkowe i dowody księgowe. Są to:

Struktura 1 – księgi rachunkowe – JPK_KR

Struktura 2 – wyciąg bankowy – JPK_WB

Struktura 3 – magazyn – JPK_MAG

Struktura 4 – ewidencje zakupu i sprzedaży VAT – JPK_VAT

Struktura 5 – faktury VAT – JPK_FA

Struktura 6 – podatkowa księga przychodów i rozchodów – JPK_PKPIR

Struktura 7 – ewidencja przychodów – JPK_EWP

Przekazywanie plików JPK

Przekazywanie postaci elektronicznej ksiąg podatkowych i dowodów księgowych na żądanie organów podatkowych i organów kontroli skarbowej odbywa się za pomocą środków komunikacji elektronicznej lub na informatycznym nośniku danych, z uwzględnieniem potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa, wiarygodności i niezaprzeczalności danych zawartych w księgach.

Podmioty są zobowiązane przekazywać pliki JPK na żądanie organów podatkowych i organów kontroli skarbowej w następujących terminach:

  • od 1 lipca 2016r. – duże podmioty
  • od 1 lipca 2018r. – mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa.

Comiesięczne przekazywanie postaci elektronicznej ewidencji zakupu i sprzedaży (JPK_VAT) odbywa się za pomocą środków komunikacji elektronicznej, z uwzględnieniem potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa, wiarygodności i niezaprzeczalności danych zawartych w księgach.

Obowiązek comiesięcznego przekazywania pliku JPK_VAT (ewidencja zakupu i sprzedaży VAT) będzie obowiązywał od:

  • 1 lipca 2016r. – duże podmioty
  • 1 stycznia 2017r. – małe i średnie podmioty
  • 1 stycznia 2018r. – mikro przedsiębiorcy.

Korzyści dla podatników

Podstawowym celem Jednolitego Pliku Kontrolnego jest usunięcie bariery w przekazywaniu danych elektronicznych. Efektem tego będzie skrócenie czasu kontroli, zmniejszenie jej uciążliwości oraz obniżenie kosztów. W wielu przypadkach przekazanie pliku będzie odbywało się wyłącznie w ramach czynności sprawdzających, po których kontrola u podatnika w ogóle nie będzie konieczna. Podatnicy zyskają także nowy mechanizm kontroli wewnętrznej, który pozwoli monitorować pracę służb księgowych. Dodatkowym efektem wprowadzonego rozwiązania może być wykorzystanie struktury zestawienia faktur jako narzędzia w komunikacji między podatnikami. Możliwe stanie się przekazywanie zestawień faktur w formacie XML, których księgowanie będzie mogło być zautomatyzowane.

Korzyści dla administracji

Korzyścią dla administracji będzie automatyzacja weryfikacji danych podatkowych. Administracja zyska narzędzie umożliwiające szybkie przeprowadzenie czynności sprawdzających i kontroli. Dostęp do uporządkowanych danych pozwoli na szybkie ustalanie nieprawidłowości oraz przyśpieszy potwierdzanie prawidłowości rozliczeń. Szybkie ustalenie nieprawidłowości pozwoli skuteczniej przeciwdziałać takim zjawiskom jak wyłudzenia VAT czy unikanie opodatkowania.

Dodatkową korzyścią będzie możliwość ujednolicenia procedur sprawdzających i kontrolnych, co powinno przełożyć się na efektywniejsze zarządzanie zespołami realizującymi czynności kontrolne. Nie bez znaczenia będzie też obniżenie kosztów związanych z coraz szerszym stosowaniem dokumentacji w formie elektronicznej.

Źródło: mf.gov.pl

Ważna zmiana! Egzekucje zbieżne zajmowane wg zasady pierwszeństwa

Sądy nie rozstrzygają już zbiegów egzekucji w przypadku zajęcia tej samej rzeczy lub tego samego prawa majątkowego przez komornika sądowego i administracyjny organ egzekucyjny. Łączne prowadzenie egzekucji przejmuje ten z nich, kto pierwszy dokonał zajęcia, a jeżeli nie można ustalić pierwszeństwa – decyduje wysokość dochodzonej kwoty. Nowe zasady obowiązują od 8 września 2016 r.

Zasada pierwszeństwa

Mianem zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej określa się sytuację, w której komornik oraz administracyjny organ egzekucyjny prowadzą niezależnie od siebie postępowania wobec tego samego dłużnika i w pewnym momencie zajmują na pokrycie dochodzonych należności tę samą należącą do niego rzecz lub prawo majątkowe, np. pensję, rachunek bankowy, samochód.

Oba organy nie mogą równocześnie prowadzić egzekucji z takiego mienia. Jeden z nich musi przejąć łączne prowadzenie egzekucji. Dotychczas takie sprawy rozstrzygał sąd. Komornik i administracyjny organ egzekucyjny wstrzymywali czynności egzekucyjne. Akta sprawy przekazywali natomiast właściwemu sądowi rejonowemu, aby ten zdecydował, który z nich ma dalej prowadzić w trybie dla siebie właściwym łącznie egzekucje z zajętego mienia. Rozstrzygnięcie zależało zasadniczo od stanu każdego z postępowań egzekucyjnych, a jeżeli były one w równym stopniu zaawansowane – od wysokości dochodzonych należności i kolejności ich zaspokojenia. Postanowienie w tej sprawie zapadało w ciągu 14 dni.

Obecnie obowiązujące regulacje zastępują sądowy model rozpatrywania zbiegów egzekucyjnych – ustawowym. Wprowadzono zasadę pierwszeństwa. Łączne prowadzenie egzekucji do rzeczy lub prawa majątkowego zajętego zarówno przez komornika, jak i administracyjny organ egzekucyjny przejmuje ten z nich, kto jako pierwszy dokonał zajęcia. Jeżeli ustalenie pierwszeństwa okaże się niemożliwe, zbieg egzekucji rozstrzygany jest na rzecz organu, który dokonał zajęcia na poczet wyższej należności. Stanowi tak art. 62 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 773 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Opisanych reguł nie stosuje się w razie wystąpienia zbiegu egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie jednolitego tytułu wykonawczego państwa członkowskiego UE albo zagranicznego tytułu wykonawczego, określonych w ustawie o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych, oraz egzekucji sądowej. Łączne prowadzenie egzekucji przejmuje w takim przypadku administracyjny organ egzekucyjny. Jeżeli nastąpi kolejny zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej do tej samej rzeczy albo prawa majątkowego, łączne prowadzenie egzekucji przejmuje komornik albo administracyjny organ egzekucyjny, który prowadzi egzekucje w wyniku pierwszego zbiegu.

Obowiązki organu

Administracyjny organ egzekucyjny, przekazując komornikowi prowadzenie egzekucji, musi dopełnić szeregu formalności.


Zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej nie wstrzymuje czynności egzekucyjnych.

Pierwsza kwestia to sporządzenie odpisów: tytułu wykonawczego, dokumentu zajęcia rzeczy lub prawa majątkowego oraz innych dokumentów niezbędnych do prawidłowego przeprowadzenia egzekucji. W odpisie tytułu wykonawczego należy zamieścić adnotację o wysokości należnych kosztów egzekucyjnych powstałych w postępowaniu egzekucyjnym, w którym doszło do zbiegu, oraz o zakresie, w jakim dochodzona należność została spłacona. Pisma doręcza się komornikowi w formie elektronicznej – na adres elektroniczny na platformie ePUAP powiązany z kontem tego komornika na ePUAP.

Kolejna sprawa to rozliczenia finansowe. Administracyjny organ egzekucyjny musi przekazać komornikowi kwoty uzyskane wskutek zajęcia mienia, do którego nastąpił zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej, a które nie zostały wypłacone wierzycielowi przed przekazaniem komornikowi odpisów ww. dokumentów. Umarza z urzędu nieściągnięte, a naliczone opłaty za czynności egzekucyjne (wskazane w art. 64 § 1 pkt 2-6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Ma również obowiązek zwrócić wierzycielowi niewykorzystaną zaliczkę.

Administracyjny organ egzekucyjny zawiadamia ponadto wierzyciela, zobowiązanego oraz dłużnika zajętej wierzytelności (np. pracodawcę zobowiązanego w przypadku zbiegu egzekucji do wynagrodzenia za pracę) o przekazaniu sprawy komornikowi. Zobowiązany i dłużnik zajętej wierzytelności muszą być również poinformowani o umorzeniu opłaty za czynność egzekucyjną, dokonaną w egzekucji, w której wystąpił zbieg.

Komornik prowadzi łącznie egzekucje we właściwym dla siebie trybie. Administracyjny organ egzekucyjny może żądać od niego informacji o przebiegu egzekucji.

Zbieg administracyjny

Zajęcie tej samej rzeczy lub prawa majątkowego zdarza się również w toku administracyjnych postępowań egzekucyjnych.

Administracyjne postępowanie egzekucyjne to procedura dochodzenia długów publicznoprawnych, np. nieopłaconych podatków, ceł, składek na ubezpieczenia społeczne. Egzekucją zajmuje się wiele organów (patrz ramka). Osoba lub podmiot, który posiada długi publicznoprawne z różnych tytułów, może więc być stroną odrębnych administracyjnych postępowań egzekucyjnych. W takim przypadku często dochodzi do zbiegu egzekucji – dwa (lub więcej) organy egzekucyjne zajmują na pokrycie dochodzonych należności tę samą rzecz lub prawo majątkowe dłużnika.

Dotychczasowe przepisy nakazywały właściwemu urzędowi skarbowemu przejęcie łącznego prowadzenia egzekucji administracyjnych. Obecnie stosuje się opisaną wcześniej zasadę pierwszeństwa. Łączne prowadzenie egzekucji przejmuje ten administracyjny organ egzekucyjny, który jako pierwszy zajął rzecz lub prawo majątkowe. Jeżeli ustalenie pierwszeństwa jest niemożliwe, zbieg egzekucji rozstrzygany jest na rzecz organu, który dokonał zajęcia na poczet wyższej należności. Ewentualne spory w tym zakresie rozstrzyga właściwy dyrektor izby skarbowej.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 17.11.1964 – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 101 ze zm.)

Ustawa z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599 ze zm.)

 Źródło:  Gofin.pl

Zmiany w VAT planowane na 2017r.

W dniu 23 września 2016 r. na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji (www.rcl.gov.pl) został opublikowany projekt z dnia 22 września 2016 r. ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw. Zmiany – głównie w ramach tzw. rozwiązań uszczelniających – mają wejść w życie już od 1 stycznia 2017 r.

Aby zapewnić większą stabilność wpływów z podatku VAT poprzez ograniczenie nadużyć w zakresie rozliczania tego podatku, zaproponowano szereg nowych rozwiązań, takich jak:

  • objęcie mechanizmem odwrotnego obciążenia: niektórych usług budowlanych, transakcji, których przedmiotem są procesory a także transakcji, których przedmiotem są określone towary z kategorii złota i srebra;
  • zmianę zasad dokonywania zwrotu VAT w terminie przyspieszonym (25-dniowym);
  • zmiany w zakresie kwartalnego rozliczania podatku VAT – planuje się likwidację prawa do wyboru kwartalnego sposobu rozliczeń przez podmioty niebędące małymi podatnikami i podmioty rozpoczynające wykonywanie czynności opodatkowanych podatkiem VAT (w okresie pierwszych 12 miesięcy wykonywania tych czynności);
  • obowiązkowe składanie deklaracji VAT drogą elektroniczną – w założeniu ma być wprowadzone dwuetapowo:
    • od 1 stycznia 2017 r. – m.in. dla podatników VAT UE, podatników dokonujących dostaw lub nabyć w ramach odwrotnego obciążenia, oraz podatników, którzy zobowiązani są na podstawie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych do składania dokumentów za pomocą środków komunikacji elektronicznej lub na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych do składania określonych deklaracji, informacji i zeznań w formie elektronicznej,
    • od 1 stycznia 2018 r. – dla wszystkich podatników;
  • wprowadzenie obowiązku składania miesięcznych informacji podsumowujących i przesyłania ich wyłącznie drogą elektroniczną;
  • zmianę przepisów dotyczących odpowiedzialności solidarnej i kaucji gwarancyjnej, objęcie solidarną odpowiedzialnością nabywcy za zobowiązania podatkowe dostawcy transakcji, których przedmiotem jest folia typu stretch oraz dyski twarde HDD oraz dyski SSD;
  • rozszerzenie odpowiedzialności solidarnej na przedstawiciela podmiotu rozpoczynającego działalność gospodarczą – w ciągu pierwszych 6 miesięcy od zarejestrowania podatnika jako podatnika VAT czynnego;
  • dokładną weryfikację podmiotu w procesie rejestracyjnym – w przypadku gdy w wyniku weryfikacji zgłoszenia rejestracyjnego okaże się, że podmiot nie istnieje lub mimo podjęcia udokumentowanych prób, nie ma możliwości skontaktowania się z nim, a także gdy nie będzie stawiał się na wezwania, organ rejestrujący będzie odmawiał rejestracji takiego podmiotu jako podatnika VAT czynnego lub zwolnionego;
  • zmiany w zakresie zasad wykreślania podmiotów z rejestru podatników VAT – wykreślane z rejestru będą podmioty, które: zawiesiły działalność gospodarczą, nie złożyły za 6 kolejnych miesięcy lub 2 kolejne kwartały deklaracji, lub złożyły tzw. deklaracje „zerowe”, wystawiały „puste” faktury, prowadząc działalność gospodarczą wiedziały lub miały uzasadnione podstawy do tego aby przypuszczać, że uczestniczą w procederze oszustwa lub nadużycia podatkowego, mającego na celu osiągnięcie nienależnych korzyści majątkowych kosztem budżetu państwa;
  • modyfikację rozwiązania, które uzależnia powstanie prawa do odliczenia VAT w przypadku transakcji, z tytułu których podatnikiem jest nabywca lub usługobiorca, a także w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 4 ustawy o VAT, od uwzględnienia przez podatnika kwoty podatku należnego w deklaracji, w której ma obowiązek rozliczyć ten podatek;
  • ustanowienie obowiązku złożenia tzw. kaucji rejestracyjnej będącej warunkiem rejestracji jako podatnika VAT przez podmioty, co do których istnieje ryzyko wystąpienia zaległości podatkowych – ryzyko to oceniane będzie przez naczelnika urzędu skarbowego dokonującego rejestracji;
  • wprowadzenie sankcji podatkowych za nierzetelne rozliczanie podatku VAT, skutkujące zaniżeniem zobowiązania podatkowego lub zawyżeniem kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym – w wysokości 30% kwoty zaniżenia zobowiązania lub zawyżenia kwoty nadwyżki VAT naliczonego nad należnym, oraz 100% w przypadku tzw. oszustw podatkowych, w tym w związku z wystawianymi „pustymi” fakturami;
  • likwidację sankcji wynikającej z przepisów dotyczących ulgi na złe długi – w związku z planowanym wprowadzeniem sankcji, o których mowa powyżej, nie jest zasadne obciążanie podatnika dwoma rodzajami sankcji; pozostaną one aktualne w zakresie okresów rozliczeniowych przypadających przed 1 stycznia 2017 r.

Redakcja Poradnika VAT

Źródło: Gofin.pl